• REPRISE: Een korte geschiedenis van collectief renoveren

    Leestijd: 11 minuten, door Haico van Nunen en Yuri van Bergen, Renda (november 2022)

    In deze artikelenserie blikken we terug op stukken die we enkele jaren geleden schreven. Dit keer staat collectief renoveren centraal.

    Iedere particuliere woning individueel benaderen via een keukentafelgesprek is ondoenlijk. Bundeling van activiteiten kan dan een oplossing bieden. Maar hoe bundel je 5 miljoen particuliere woningen? Elke bewoner vindt zichzelf tenslotte uniek, en zijn of haar woning al helemaal. Toch zijn er, wanneer je door je oogharen kijkt, diverse vormen van collectiviteit te ontdekken. In dit artikel uit 2022 hebben we een aantal van die vormen naast elkaar gezet, en dan met name de voorwaarden en uitgangspunten van die ordening beschouwd.

    Wat de meeste collectieve vormen gemeen hebben, is dat er voorwerk nodig is om daarna snelheid te kunnen maken. Dat betekent ook dat je dit voorwerk moet waarmaken, wil je bewijzen dat collectief renoveren werkt. Maar in een tijd waarin het eerste succes telt en de lange termijn niet altijd voorop staat, blijkt dat lastig. Er is dan ook behoefte aan flexibiliteit binnen een collectieve aanpak om continuïteit te garanderen. Dat lijkt wellicht tegenstrijdig als je juist collectieven aan het vormen bent — maar daar ligt precies de sleutel tot succes.

    Lees meer
  • REPRISE – Een warmtevisie… en nu?

    Leestijd: 12 minuten, door Haico van Nunen, Renda (april 2021)

    Vijf jaar geleden schreven we dit artikel op het moment dat gemeenten net hun warmtevisie hadden afgerond en zich opmaakten voor de vertaalslag naar wijkuitvoeringsplannen. Destijds leek de koers helder: aan de knoppen draaien op basis van kengetallen en scenario’s, en van daaruit naar de wijk. De praktijk van de afgelopen jaren laat zien dat niet al die knoppen even soepel draaiden. De ontwikkeling en uitrol van warmtenetten liep, mede door overheidsingrijpen, vertraging op. En de doorrekening van buurten en wijken naar concrete oplossingen bleek weerbarstiger dan gedacht, simpelweg omdat de gemiddelde bewoner niet bestaat.

    Wat toen al zichtbaar werd, is inmiddels nog scherper geworden: de gewenste schaal vind je niet op archetypeniveau. Je moet een laag dieper gaan, op het niveau van de component. De component stelt je namelijk in staat om maatwerk te leveren binnen een collectieve aanpak. Dat inzicht opent de weg om niet langer per project, maar programmatisch te werken. Dit artikel laat zien hoe we daar toen al mee omgingen, en we nu voor veel gemeenten mee bezig zijn.

    Iedere gemeente is na de vaststelling van Regionale Energie Strategieën hard aan de slag gegaan om een warmtevisie op te stellen. Bij de meesten is dit ook gelukt. Soms met veel bloed, zweet en tranen. Daarmee is voor gemeenten een grote hobbel genomen, de koers is gezet. Op hoofdlijnen dan, want de meeste warmtevisie gaan over het buurt- of zelfs wijkniveau. Maar om de gevraagde deadline te halen is daarbij wel veel over één kam geschoren. Voor nu is het klaar, toch?

    Lees meer
  • REPRISE: WONEN ALS INTEGRALE OPGAVE

    Leestijd: 10 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Maart 2020)

    In deze artikelserie blikken we terug op eerder verschenen publicaties die nog altijd verrassend actueel zijn. Dat geldt ook voor onderstaand artikel uit maart 2020, waarin de verduurzamingsopgave nadrukkelijk wordt neergezet als een brede woonopgave.
    Sindsdien is de urgentie van verduurzaming alleen maar toegenomen. Tegelijkertijd zien we dat het gesprek nog vaak beperkt blijft tot energie alleen. Daarmee dreigt onderbelicht te blijven dat verduurzaming juist in samenhang kan worden opgepakt met andere urgente woonvraagstukken, zoals woningsplitsing, ouderenhuisvesting, jongerenhuisvesting en het bevorderen van doorstroming.
    De kern is dat verduurzaming niet alleen een technische of energetische opgave is, maar nadrukkelijk ook een volkshuisvestelijke. Juist in die bredere benadering ligt de kans om woningen toekomstbestendig te maken én beter aan te laten sluiten op de woonvragen van vandaag.

    Lees meer
  • REPRISE: BEWUST REDUCEREN

    Leestijd: 11 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Oktober 2019)

    In deze artikelserie grijpen we terug op eerder geplaatste artikelen. Helaas is de vooruitgang nog niet zo groot als we gehoopt hebben.

    In het onderstaand artikel uit Renda (oktober 2019) ga ik in op het bewustzijn om CO2 te reduceren. Voor veel Nederlanders is het namelijk helemaal niet helder dat er iets moet gebeuren op dat gebied. We zijn veel in gesprek met gemeenten en corporaties om woningverduurzaming op te zetten, maar de grote vraag daarbij is waarom zou een bewoner mee doen? Zij ervaren op dit moment geen probleem. Maar uiteindelijk betalen ze er wel voor, rechtstreeks of via de huur.

    Dit artikel gaat in op kleine dingen die bewustwording vergroten. Door kinderen op scholen te informeren, door samenwerking tussen opleidingen en de stad te promoten of juist door het zichtbaar maken van uitstoot, met als onderliggende reden om de aandacht te vergroten.  In de tussentijd is hier nog steeds niet zo veel veranderd, en daarmee is dit artikel nog steeds actueel.

    Lees meer
  • Topsector Duurzame Renovatie: Hoe Nu Verder?

    Leestijd: 8-12 minuten, door: Petra Lettink & Yuri van Bergen

    Als 8 miljoen huishoudens vóór 2050 hun voordeur openzetten is onze klimaatopgave niet langer een probleem, maar een kans. Het beleid is op hoofdlijnen klaar. Het aanbod ook. Wat ontbreekt, is tempo: we moeten naar duizend woningen per dag. De tijd van pionieren, informeren en proberen ligt achter ons. De lessen zijn geleerd, de voorbeelden liggen op tafel. Nu is het moment om te herhalen, maatwerk grootschalig en doelgericht aan te pakken. Niet met méér regels en ook niet met meer experimenten, maar met slimmere samenwerking. Precies daar wringt het: samenwerking vraagt om richting. En die richting moeten we nu samen bepalen in een Topsector en uitvoeren in een Nationaal Programma.

    Lees meer