• REPRISE: WONEN ALS INTEGRALE OPGAVE

    Leestijd: 10 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Maart 2020)

    In deze artikelserie blikken we terug op eerder verschenen publicaties die nog altijd verrassend actueel zijn. Dat geldt ook voor onderstaand artikel uit maart 2020, waarin de verduurzamingsopgave nadrukkelijk wordt neergezet als een brede woonopgave.
    Sindsdien is de urgentie van verduurzaming alleen maar toegenomen. Tegelijkertijd zien we dat het gesprek nog vaak beperkt blijft tot energie alleen. Daarmee dreigt onderbelicht te blijven dat verduurzaming juist in samenhang kan worden opgepakt met andere urgente woonvraagstukken, zoals woningsplitsing, ouderenhuisvesting, jongerenhuisvesting en het bevorderen van doorstroming.
    De kern is dat verduurzaming niet alleen een technische of energetische opgave is, maar nadrukkelijk ook een volkshuisvestelijke. Juist in die bredere benadering ligt de kans om woningen toekomstbestendig te maken én beter aan te laten sluiten op de woonvragen van vandaag.

    Lees meer
  • REPRISE: BEWUST REDUCEREN

    Leestijd: 11 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Oktober 2019)

    In deze artikelserie grijpen we terug op eerder geplaatste artikelen. Helaas is de vooruitgang nog niet zo groot als we gehoopt hebben.

    In het onderstaand artikel uit Renda (oktober 2019) ga ik in op het bewustzijn om CO2 te reduceren. Voor veel Nederlanders is het namelijk helemaal niet helder dat er iets moet gebeuren op dat gebied. We zijn veel in gesprek met gemeenten en corporaties om woningverduurzaming op te zetten, maar de grote vraag daarbij is waarom zou een bewoner mee doen? Zij ervaren op dit moment geen probleem. Maar uiteindelijk betalen ze er wel voor, rechtstreeks of via de huur.

    Dit artikel gaat in op kleine dingen die bewustwording vergroten. Door kinderen op scholen te informeren, door samenwerking tussen opleidingen en de stad te promoten of juist door het zichtbaar maken van uitstoot, met als onderliggende reden om de aandacht te vergroten.  In de tussentijd is hier nog steeds niet zo veel veranderd, en daarmee is dit artikel nog steeds actueel.

    Lees meer
  • De energietransitie kan met minder innovatie

    Leestijd: 4 – 5 minuten, door: Sven Ringelberg

    Hoe 1.000 woningen per dag te renoveren vanuit de klantbehoefte, niet vanuit blindstaren op innovatie en techniek

    ‘’Al die mensen met hun woonwensen, die maken standaardisatie onmogelijk! Nu kunnen we alweer niet die prachtige innovatie passend krijgen op de markt!’’

    Eerder deze maand heb ik een artikel geschreven over innovaties en dat ze altijd trager komen en minder rationeel zijn dan we willen geloven. Tegelijkertijd is innovatie een belangrijke stap om tot de opschaling, standaardisatie én daarmee die 1.000 woningrenovaties per dag te komen. Want dat is het tempo wat nodig is om de energietransitie in de gebouwde omgeving te realiseren. Door het artikel van Yuri van Bergen (1) dat ingaat op de behoeften van mensen die in die 1.000 woningen wonen werd ik geïnspireerd die focus op klantbehoefte nog eens verder uit te werken. Ik ben ervan overtuigd dat werken aan innovatie én denken vanuit klantbehoefte gaat helpen om tot meer realisatie te komen. Daarbij zijn de kosten niet doorslaggevend, maar alweer die behoeften bij bewoners.

    Lees meer
  • De Heilige graal: productie van componenten

    Leestijd 6 – 7 minuten, door Yuri van Bergen


    M et veel plezier zie ik de gebouwde omgeving veranderen in een sector waarbij de klant steeds meer invloed krijgt op het uiteindelijke resultaat. Het gaat nog niet snel, maar stap-voor-stap zijn er wel degelijk veranderingen zichtbaar. Hoe anders was het in het voorjaar van 2007 toen ik nog werkzaam was als assistent-manager productie in een van de drie meest succesvolle woningbouw fabrieken van Nederland. Een periode waarin deze fabriek met bijna 100 mensen in de productie op basis van het inmiddels beroemde Toyota Productie Systeem (1) gemiddeld 200 componenten per week leverde voor hoofdzakelijk de bouw van woontorens in Engeland en Luxemburg. Direct vanuit de fabriek waren deze componenten klaar om, via ons eigen transport, naar onze eigen montageploegen in het hart van de stad te brengen. Hier werd zo per week een complete verdieping ‘sleutel klaar’ opgeleverd.

    De uiteindelijke gebruiker van deze woning was echter in dat proces in geen velden of wegen te bekennen en voor maatwerk was slechts beperkt ruimte. Tweeënhalf jaar lang was dit mijn wereld waarin grote werken, hoge volumes en het presteren op efficiëntie het gezamenlijke doel vormden. Totdat de toenmalige directeur van BouwhulpGroep (Martin Liebregts, † 2014) mij uitnodigde voor een kennismakingsgesprek. Een gesprek dat vanaf de eerste minuut mijn wereld zou veranderen. Het gesprek begon met de vraag of ik wist hoeveel bestaande woningen er in Nederland stonden en dat de verbetering daarvan de grootste bouwopgave voor de toekomst zou vormen. Het eindigde met dat ik werd aangenomen om als ontwikkelaar daadwerkelijk aan die verbetering bij te dragen.

    Lees meer
  • IN EEN SPREADSHEET VALT NIET TE WONEN

    Leestijd 4-6 minuten, door Yuri van Bergen

    Een reflectie op de lessen geleerd vanuit het verleden met aandacht voor het gebruik van deze lessen bij de opschaling van de verduurzaming van de gebouwde omgeving in de toekomst.

    Tien jaar geleden maakte ik een reis langs bijna 60 huishoudens verspreid door Nederland om hun ervaring over het wonen in een voor die tijd energiearme woning te evalueren. In samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken werkten we aan de opdracht om bij 31 energiezuinige projecten, die al ten minste vijf jaar in gebruik waren, de successen en mislukkingen op te halen bij zowel de opdrachtgever, de bewoner en de ontwikkelaar. Dit project genaamd ‘Schatgraven in de bestaande woningbouw’ richtte zich op de eerste voorbeelden in ons land van wat we nu Beng, Nom of CO2-neutraal zouden noemen (1). Eén van de bezoeken die me tot vandaag nog het meest is bijgebleven was die bij een vriendelijke mevrouw in een appartementencomplex ergens in het oosten van het land. Op mijn vraag of ze wist dat ze in een energiezuinige woning woonde antwoordde ze met een vragende blik. Ze vroeg hoe ze dat moest weten en waar ze dat aan kon zien. Deze mevrouw was namelijk niet de eerste huurder van dit nieuwbouwcomplex en niemand had haar verteld dat het een ‘bijzondere’ woning was. We liepen samen naar de installatieruimte in haar woning en daar toonde ik haar de verwarmingsketel, de warmtepompboiler en de units die hoorden bij het ventilatiesysteem met warmteterugwinning. Toen wees ik twee converters aan en vertelde dat ze ook zonnepanelen op haar platte dak had liggen. Ik pakte de stekker en zei: ”En als u deze stekker hier in het stopcontact had gestopt dan had u dat teruggezien op uw energierekening”.

    Lees meer