All posts by:Haico van Nunen

  • 21/05/2026

    REPRISE: STAP VOOR STAP VERDUURZAMEN

    Leestijd: 11 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Mei 2020)

    Wat betekent dat voor een individuele woning?

    In deze artikelenserie blikken we terug op stukken die we enkele jaren geleden schreven. Dit keer: stap voor stap verduurzamen. In 2020 was dat nog lang niet zo vanzelfsprekend als nu. Wie renoveerde, moest vooral alles in één keer aanpakken, zo was vaak de gedachte.

    Gelukkig kijken we daar met zijn allen inmiddels anders naar. Stap voor stap verduurzamen is steeds normaler geworden — zolang elke stap maar onderdeel is van een duidelijke route naar het einddoel. Precies dat was de kern van het oorspronkelijke artikel: voorkom losse maatregelen zonder samenhang en werk toe naar het beste resultaat voor de woning, op het juiste moment.

    Ook de oproep aan de overheid om duidelijke doelen te stellen blijft relevant. Inmiddels kennen we de Standaard, die richting geeft aan het prestatieniveau van woningen. En de menukaart en digitale toets waar we toen over schreven, zien we nu terug in onze Integrale Buurtaanpak en de verdere ontwikkeling van de Ikwoon-app. Mooi om te zien dat ideeën van toen inmiddels praktijk zijn geworden.

    Lees meer
  • 17/04/2026

    REPRISE: WONEN ALS INTEGRALE OPGAVE

    Leestijd: 10 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Maart 2020)

    In deze artikelserie blikken we terug op eerder verschenen publicaties die nog altijd verrassend actueel zijn. Dat geldt ook voor onderstaand artikel uit maart 2020, waarin de verduurzamingsopgave nadrukkelijk wordt neergezet als een brede woonopgave.
    Sindsdien is de urgentie van verduurzaming alleen maar toegenomen. Tegelijkertijd zien we dat het gesprek nog vaak beperkt blijft tot energie alleen. Daarmee dreigt onderbelicht te blijven dat verduurzaming juist in samenhang kan worden opgepakt met andere urgente woonvraagstukken, zoals woningsplitsing, ouderenhuisvesting, jongerenhuisvesting en het bevorderen van doorstroming.
    De kern is dat verduurzaming niet alleen een technische of energetische opgave is, maar nadrukkelijk ook een volkshuisvestelijke. Juist in die bredere benadering ligt de kans om woningen toekomstbestendig te maken én beter aan te laten sluiten op de woonvragen van vandaag.

    Lees meer
  • 20/03/2026

    REPRISE: BEWUST REDUCEREN

    Leestijd: 11 minuten, door Haico van Nunen, Renda (Oktober 2019)

    In deze artikelserie grijpen we terug op eerder geplaatste artikelen. Helaas is de vooruitgang nog niet zo groot als we gehoopt hebben.

    In het onderstaand artikel uit Renda (oktober 2019) ga ik in op het bewustzijn om CO2 te reduceren. Voor veel Nederlanders is het namelijk helemaal niet helder dat er iets moet gebeuren op dat gebied. We zijn veel in gesprek met gemeenten en corporaties om woningverduurzaming op te zetten, maar de grote vraag daarbij is waarom zou een bewoner mee doen? Zij ervaren op dit moment geen probleem. Maar uiteindelijk betalen ze er wel voor, rechtstreeks of via de huur.

    Dit artikel gaat in op kleine dingen die bewustwording vergroten. Door kinderen op scholen te informeren, door samenwerking tussen opleidingen en de stad te promoten of juist door het zichtbaar maken van uitstoot, met als onderliggende reden om de aandacht te vergroten.  In de tussentijd is hier nog steeds niet zo veel veranderd, en daarmee is dit artikel nog steeds actueel.

    Lees meer
  • 22/01/2021

    Opnieuw relevant: De rol van gemeenten in verduurzaming

    Het vertalen van de landelijke opgave

    Leestijd: 8 – 9 minuten, door: Haico van Nunen

    De rol van de gemeente bij verduurzaming vormt een grote uitdaging. Nederland heeft zich gecommitteerd aan de wereldwijde klimaatdoelen.  Bovendien willen we van het aardgas af. Hiervoor hebben we als land het klimaatakkoord opgesteld, wat vervolgens op lokaal niveau moet worden ingevuld. In het onderstaande artikel uit 2019 beschreef ik de rol die gemeenten zouden moeten nemen, willen we versnellen. Middels het opstellen van Regionale Energie Strategieën (RES) en dit jaar de warmtevisie per gemeente moet het klimaatakkoord uitmonden in concrete acties. Alleen lazen we afgelopen week (1) dat het zo hard niet loopt met de aardgasvrije wijken, en dat van de geplande duizenden woningen er ‘slechts’ 206 gereed zijn.  Het artikel ging al in op eindeloos polderen. We zijn een land waar iedereen zijn zegje mag doen, maar als er meters gemaakt moet worden dan kon dat wel eens tegen je werken.

    Het artikel laat zien dat je als gemeente niet zomaar aan de slag moet gaan, maar dat je eerst moet weten wat je hebt, voordat je gaat beginnen. Een wijk selecteren omdat het dicht bij een warmtenet ligt, lijkt in eerste instantie logisch. Maar als de bewoners andere prioriteiten zien, dan wordt het lastig om het doel te bereiken. Willen gemeenten beter kunnen sturen dan moeten ze weten wat ze in handen hebben!

    – Onderstaande artikel is eerder geplaatst in Renda #1 – 2019 –

    Lees meer
  • 16/10/2020

    opnieuw relevant: De bewoner is zo gek nog niet….

    Wat zijn de kosten voor het verduurzamen van een woning?

    Leestijd: 8 – 9 minuten, door: Haico van Nunen

    Dit artikel is eerder geplaatst in Renda #4 – 2019

    Aan het einde van de zomer brak er een heftige discussie over het verduurzamen van woningen los. De reden hiervoor was de publicatie van een nieuwe rapportage van het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving). Hierin werd geconcludeerd dat het verduurzamen van de eigen woning voor bijna alle huiseigenaren financieel niet rendabel is. In de reflectie op één jaar ‘Klimaatakkoord Gebouwde Omgeving’ valt daarnaast te lezen dat woningen via een wijkaanpak in één keer van het aardgas afhalen voor 2030 moeilijk is en dat woonlastenneutraliteit de grootste blokkade voor verduurzaming dreigt te worden.

    Deze berichten zijn weinig hoopgevend voor de realisatie van de duurzaamheidsambities van de gebouwde omgeving. Maar zijn deze conclusies eigenlijk wel verrassend? De rapporten lijken een mooi moment om onderstaand artikel opnieuw onder de aandacht te brengen. In dit artikel, eerder gepubliceerd op het platform RENDA ongeveer een jaar voor het uitbreken van deze discussie, gaf een mogelijke oplossing voor opschalingsmogelijkheden van woningrenovaties. In het kader van deze discussie deel ik graag deze eerdere inzichten.

    Lees meer
    • Previous